Boekenbeurs - Wereldhaven voor boeken

Niet Nu Laura: "De Boekenbeurs is hét rock-'n'-roll-moment van het jaar"

Beeld: Caroline Vermeir

Laura Janssens doet voor de meesten misschien geen belletje rinkelen, maar de naam van haar webcomicreeks ‘Niet Nu Laura’ doet dat ongetwijfeld wel. Nadat vorig jaar haar eerste boek verscheen, was ze onder meer illustratrice voor het Crazy Cat Lady-Boek en Overleven op Tinder (Uitgeverij Van Halewyck). Naast deze titels komt ze ook het vervolg op haar debuut signeren: Niet Nog eens Laura.

De hoeveelste boekenbeurs is het voor jou?

Ik ga al sinds mijn 8 jaar bijna elk jaar naar de Boekenbeurs. Mijn mama werkte vroeger bij WPG Uitgevers, waardoor ik al van jongs af aan met de beurs in contact kom. Als auteur kom ik dit jaar voor de derde keer, al was de eerste keer niet met Niet Nu Laura. In 2015 signeerde ik samen met Laïla Koubaa voor het boek Hoger dan de bergen en dieper dan de zee. Kroniek van een migrant (Uitgeverij Vrijdag), waarvoor ik de illustraties had gemaakt. Het is een graphic novel, gericht op kinderen van 11 jaar, die het verhaal vertelt van een Tunesische migrant die naar België is gekomen en gebleven is voor de liefde. Het was één van mijn eerste grote projecten, waarvoor ik 80 pagina’s tekende. Het boek was zelfs genomineerd voor de kinder- en jeugdjury. Dit was wel lang voor het succes van Niet Nu Laura, dus er waren zeker niet zo veel bezoekers als voor mijn signeersessie vorig jaar.

Wat is je mooiste herinnering als auteur?

Op mijn eerste signeersessie was ik vorig jaar een beetje te laat door het openbaar vervoer. Nat door de regen en buiten adem zag ik op de stand van de uitgeverij een lange rij staan. Ik vroeg me af voor wie er zo veel mensen stonden aan te schuiven, maar was verbaasd dat dit voor mij was. Dit had ik zeker niet verwacht, omdat ik vooral online bezig ben. Het was heel speciaal om te zien hoe al die mensen de moeite hadden gedaan om hun boek door mij te laten signeren.

Vorig jaar deelde ik als extraatje bij de signeersessies stickers uit. Een meisje heeft één van de stickers laten tatoeëren; nadat ze er bij mij toestemming had voor gevraagd. Dat meisje gebruikt de tattoo ook als inspiratiebron voor het als het even tegenzit; wat natuurlijk leuk is dat mijn tekeningen daarvoor kunnen zorgen.

Wat is de gekste opdracht die je al geschreven hebt?

De gekste vraag die ik heb gekregen was niet op de Boekenbeurs, maar op een andere signeersessie. Een wat oudere man, die ik normaal niet zou verwachten voor mijn doelpubliek, vroeg of ik mijn figuurtjes niet heel sexy kon tekenen. Hiervoor heb ik vriendelijk bedankt en de man maakte er zeker geen punt van. Achteraf ontdekte ik dat op stripbeurzen en 'fan conventions' zoals Comic Con zo’n aanvragen vaker gebeuren. Andere echt gekke vragen heb ik nog niet echt gekregen. Meestal vragen ze of ik bijvoorbeeld hun kat of een figuurtje uit een andere cartoon kan tekenen.

Na hoelang begint je hand pijn te doen?

Eigenlijk houd ik dat wel lang vol. Ik ben illustrator van beroep, dus ik ben wel gewend om een uur of 8 te tekenen. Een signeersessie kan ik dus best wel aan. Wat ik daarentegen soms wel stressy vind aan een signeersessie is het feit dat ik geen lange rij wil teleurstellen. Signeersessies zijn heel leuk om te doen en ook het ideale moment om met fans in contact te komen. Ik wil ook graag voor zo veel mogelijk mensen een tekening maken, dus ik wil hen zeker niet het gevoel geven dat ik te snel werk of mijn best niet doe.

Wat is je mooiste herinnering als bezoeker?

Dat is eigenlijk een leuk verhaal en gaat zelfs over twee verschillende beurzen. In 1999, toen ik 9 jaar was, kwam ik mijn exemplaar van De Griezelbus laten signeren door Paul van Loon. Mijn mama die voor WPG Uitgevers werkte had mij hiervan op de hoogte gebracht. Haar collega Pieter heeft toen een foto van Paul en mij genomen. Die foto heb ik nog altijd. Het grappige is dat Paul van Loon vorig jaar terug kwam signeren, toen ik ook voor de eerste keer kwam met Niet Nu Laura. We hebben toen een gesigneerd exemplaar van onze boeken met elkaar uitgewisseld. Pieter, die destijds de foto heeft genomen, werkt nu voor Uitgeverij Vrijdag, waar mijn boek is verschenen en heeft dan opnieuw een foto van ons getrokken. De cirkel was ineens rond.

Hoe voelde de stap van bezoeker naar auteur? Kijk je anders aan tegen de beurs?

Ik denk het eigenlijk wel. Als signerend illustrator is de Boekenbeurs, net zoals voor veel auteurs (denk ik), het rock-‘n-roll-moment van het jaar. Zeker de eerste keer voelt toch een beetje alsof je voor de eerste keer op Rock Werchter mag spelen. Het is voor mij natuurlijk nog maar de derde keer dat ik signeer. Ik vraag me af hoe het voelt voor auteurs die al 20 jaar elke keer komen. Dat zou ik eens aan iemand moeten vragen dit jaar. Voor mij blijft het in ieder geval echt een heel zalig gevoel.

Wat was de grootste verwondering bij je eerste beurs als auteur?

Een minpuntje is dat het altijd heel warm is op de beurs, zowel als bezoeker, dan als auteur. Zeker wanneer een signeersessie bezig is, kan het zweet plots ineens uitbreken. Voor de rest vind ik de beurs een beetje een plechtig moment, en zoals ik al zei, geeft het me ook een rock-n-roll gevoel.

Welke auteurs wil je zelf ontmoeten op de beurs dit jaar?

Ik ben een heel grote Harry Potter-fan, dus voor J.K. Rowling zou ik zeker 2 of 3 uur willen aanschuiven. Momenteel ben ik Someone who will love you in all your damaged glory aan het lezen van Raphael Bob-Waksberg, de man achter BoJack Horseman. Die serie is mijn favoriete reeks ooit, maar ook zijn kortverhalen vind ik supermooi. Ze voelen soms als een steek in het hart, maar dan op de beste manier. Het was een van de boeken in lange tijd dat mij echt nog eens iets deed. Voor hem zou ik dus ook zeker willen wachten voor een handtekening..

Een andere belangrijke illustrator voor mij is Craig Thompson, die de graphic novels Blankets en Habibi heeft gemaakt. Deze heb ik nog altijd thuis liggen en was ook een van de eerste graphic novels die ik heb gelezen. Ik was toen 13 en was er misschien nog iets te jong voor. Toen ik 18 was heb ik het boek herontdekt. Het is geen directe invloed op mijn werk, maar deed me wel beseffen dat het enorm cool zou zijn om de kost te verdienen als illustrator.

Het zou me ook leuk lijken om andere webcomic-illustratoren tegen te komen op de beurs. Maar die zul je waarschijnlijk eerder tegenkomen op Graffix in De Studio in Antwerpen, een festival voor grafische kunsten. Dit vindt elk jaar plaats in de tweede helft van november, een beetje na de Boekenbeurs. Al denk ik dat de Boekenbeurs ook meer zou kunnen zetten op illustratoren. Een themadag of – avond met de focus op illustratie bijvoorbeeld. Vorig jaar deelde ik een auteurspodium met andere vrouwelijke stripauteurs Chrostin en Eva Mouton, waar veel volk is op afgekomen. Ik denk dat er dus echt een publiek voor is.

Welke leestips kan je de mensen aanraden dit jaar?

The Curious Incident of the Dog in the Night-Time van Mark Haddon, een soort van thriller waarbij het hoofdpersonage op zoek gaat naar een moordenaar. Hij houdt een schriftje bij met al zijn bevindingen en heeft ook Asperger. Mijn broer heeft ook autisme, waardoor het boek voor mij soms heel herkenbaar was en vaak ook heel grappig en dan weer hartverscheurend. Het is een mooi en spannend boek.

Hoe ziet jouw beurs van de toekomst eruit?

De Boekenbeurs mag nog net iets toegankelijker worden. Het inzetten op themadagen vind ik ook interessant, dat merkte ik vorig jaar al een beetje. Signeersessies die gekoppeld kunnen worden aan workshops of lezingen lijken me ook echt een meerwaarde.

Als illustrator zou ik het ook fijn vinden als er meer focus zou liggen op tekeningen. Ik zeg niet dat die focus er niet is, maar het lijkt mij tof om deze nog uit te breiden. Bijvoorbeeld door workshops rond tekenen of themadagen rond illustratoren.

Hoe was het om vorig jaar bij het verschijnen van je eerste boek ook al een zeer grote wall mural te krijgen?

Tof, ik kreeg er dit jaar terug een hele grote. Wat ook super was, is dat dit mij werd aangeboden en dat ik hier niet voor moest vragen. Het is een heel fijn gevoel dat de uitgeverij gelooft in mij. Ik vind het ook heel leuk om die te ontwerpen en er over na te denken. Ik hoop ook dat mensen een fotomomentje ervan maken.

Het is heel leuk dat Niet Nu Laura als persoonlijk project kan boomen bij een groot publiek. Het ligt me ook het nauwst aan het hart. Ik was tevreden geweest met 5 man voor de signeersessie, maar het was echt rock-‘n-roll toen er 100 man stond.

Hoe kies je je “zijprojecten” naast Niet Nu Laura uit? Krijg je aanbiedingen van verschillende uitgevers of werk je vooral met één uitgeverij samen? Of spreken auteurs je aan?

Het is een heel andere belevenis om enkel als illustrator aan een boek mee te werken (zoals bv. Overleven op Tinder, Van Halewyck); je werkt dan samen met de auteur als een team. Die titels voelen wel minder als mijn kindje aan; ik zit bvb. zelf al jaren niet meer op Tinder. Maar zo’n projecten zijn op een andere manier wel heel leuk: je werkt nauw samen met de auteur. Met een auteur kan je ook pingpongen over twijfels en gedachten, terwijl ik bij mijn eigen boek alles zelf moest beslissen. Met mijn drie samenwerkingen (Crazy Cat Lady-Boek, Overleven op Tinder en Hoger dan de bergen en dieper dan de zee) voelde ik telkens een heel groot respect tussen auteur en illustrator. Er was helemaal geen baas-werknemer-verhouding, terwijl bij mijn opdrachten als freelancer ik meer specifieke instructies krijg van de opdrachtgevers. Met de, toevallig allemaal vrouwelijke, auteurs is er echt een wederzijdse vorm van respect. Je vertrekt wel uit het idee van de auteur, maar ik voelde mij altijd wel een beetje mee co-auteur, waardoor het nooit als een opdracht heeft aangevoeld.

Je gif verscheen op de Instagram Story van Reese Witherspoon. What’s next on the bucketlist? Heb je met Niet Nu Laura de ambitie om ook internationaal te gaan?

Eigenlijk niet. Ik vind het wel leuk dat ik vooral op de kleine Vlaamse markt kan mikken. Mijn humor is soms ook wel redelijk Vlaams, bv. mopjes over tijgerpistolets, lachen met Samson en Gert. Dat is niet grappig voor bv. Amerikanen. Die herkenbaarheid vind ik heel leuk. De markt blijft hierdoor kleiner, maar het publiek is er wel erg enthousiast over. Ik heb een heel trouw en dedicated publiek, net omdat die mopjes veel dichter bij hun eigen leefwereld liggen, in tegenstelling tot grote, internationale webcomics. Ik steek ook veel moeite om in contact te komen met mijn volgers. Zeker met de mensen die me regelmatig een berichtje sturen. Daar kunnen soms ook ideeën en inspiratie uit ontstaan.

Wat ik in de toekomst hoop verder uit te bouwen is animatie. Het afgelopen jaar heb ik in samenwerking met Haptic een filmpje gemaakt en dat was superleuk om te doen. Dan kan ik de scenario’s uit mijn strips omvormen tot filmpjes. Het is magisch om je eigen figuurtje 2-3 minuten lang tot leven te zien komen.

Is er een verschil tussen alleen signeren of signeren samen met o.a. de auteurs van het Crazy Cat Lady-boek en Overleven op Tinder?

Het zijn in de eerste plaats verschillende soorten boeken. Bij het Crazy Cat Lady-Boek komen mensen bijvoorbeeld met de auteur praten over hun kat, terwijl dat niet echt een onderwerp is wanneer ik alleen signeer. Wat wel handig is als je met twee signeert, dat de ander een babbeltje kan slagen wanneer ik aan het tekenen ben. Ik kan niet praten en tekenen tegelijkertijd. Als ik alleen signeer is dat dan een beetje ongemakkelijk, maar met twee kan je die gaten opvangen. Ik vind het ook belangrijk en normaal dat je een babbeltje slaagt met de mensen die speciaal voor jou aanschuiven. Vinden ze het een leuk boek, lezen ze de comics online, … Het zou ook maar ongemakkelijk zijn, moesten we daar allebei stil zitten.

Met Ephameron hebben we na lange tijd nog eens een vrouwelijke illustrator die het campagnebeeld voor de BB heeft gemaakt? Hoe zou jij dit aanpakken?

Ik heb nog les gehad van Ephameron. Ze heeft een heel poëtische en gevoelige stijl. Mijn campagnebeeld zou waarschijnlijk een mopje bevatten over boeken lezen. Ik zou niet met Niet Nu Laura werken, maar wel in mijn tekenstijl blijven, met veel humor en figuurtjes. Ik zou de beleving op de beurs in kaart brengen door een compositie waarin veel gebeurt in één tekening, een beetje Waar is Wally-achtig.